Ziektes en gedragsproblemen bij kinderen

Ziektes en gedragsproblemen bij kinderen

Herman van Tinteren werkt sinds 1981 als kinderarts bij wat nu Tergooiziekenhuizen heet. Daarnaast is hij één dagdeel per week werkzaam bij het Orthopedagogisch Centrum 't Gooi. Daar behandelt hij voornamelijk kinderen met gedrags- en ontwikkelingsproblemen.

Welke opvallende veranderingen heb je de afgelopen jaren in je praktijk gezien?

Van Tinteren: "Ik ben bijna dertig jaar kinderarts en natuurlijk zijn er in de loop van de tijd een aantal dingen veranderd. Wat niet verandert, is dat kinderen altijd kinderen blijven. Maar wel veranderd zijn de klachten waarmee ze naar het spreekuur komen."

"In de afgelopen jaren bijvoorbeeld zien we een afname van het aantal kinderen dat met infectieziekten wordt opgenomen. Daartegenover staat dat het aantal met astma en allergie toe nam. Net als het aantal kinderen met  psychosomatische klachten, overgewicht, ADHD en dergelijke."

"In de praktijk zien we ook veel eerder de kinderen terug die te vroeg geboren zijn. In tegenstelling tot vroeger, toen we ze pas zagen als er al van alles mis was, worden die kinderen veel meer en intensiever begeleid. Dat heeft als voordeel dat je er sneller op kunt inspelen wanneer je signaleert dat ze op welke manier dan ook achter gaan lopen."

Kun je bij de premature kinderen aandoeningen voorkomen?

Van Tinteren: "Voorkomen niet altijd, maar in sommige gevallen wel voorkomen dat het erger wordt. De technieken om veel te vroeggeborenen in leven te houden, zijn ontzettend ontwikkeld. Je praat al over kinderen van 25/26 weken!"

"Dat heeft echter ook als gevolg dat je die kinderen heel goed in de gaten moet houden. De cijfers laten zien dat ongeveer de helft van die te vroeg geborenen er wel iets aan overhoudt. Dat kan een hele milde aandoening zijn, maar het kan ook zwaar uitpakken. Dat kun je in die eerste periode niet altijd herkennen. Vandaar dat het zo belangrijk is die kinderen te blijven volgen."

Zijn de ouders mondiger geworden?

Van Tinteren: "Ja, ouders zijn over het algemeen iets mondiger geworden. Op internet vind je van alles over bijna alle aandoeningen die je maar kunt bedenken. Echte informatie waar je als ouder iets aan hebt, is moeilijker te vinden."

"Het kan gemakkelijk zijn wanneer ouders zich goed hebben ingelezen over de aandoening van hun kind. Maar als de diagnose nog niet is gesteld, is al die informatie soms niet zo handig. Ouders lezen over allerlei symptomen en verschijnselen die ze bij hun kind herkennen en denken dan dat het kind vast ook die ziekte heeft. Dat kan wel eens heel veel onnodige stress geven, omdat diezelfde symptomen ook op iets heel anders kunnen wijzen. Daarvoor zijn wij er. Dat is ons werk."

Waarover kunnen ouders zich onnodig bezorgd maken?

Van Tinteren: "Mensen zien of lezen iets over X-beentjes, en maken zich zorgen omdat hun kind die ook heeft. Wij kunnen ze geruststellen: X-beentjes zijn bij kinderen op een bepaalde leeftijd heel normaal."

"Of er is angst dat de fontanel op het hoofdje van het kind te laat of te vroeg sluit. Soms hebben kinderen overmatige beharing en zijn ouders bang dat er iets aan de hand is. Wij weten dat het meestal heel normaal is. Sommige kinderen, zeker kinderen van Mediterrane ouders, hebben dat nou eenmaal."

Zijn alle aandoeningen gemakkelijk te herkennen?

Van Tinteren: "Zeker bij de psychosociale klachten is het niet altijd makkelijk om erachter te komen wat een kind precies heeft. Het komt bij je met klachten als hoofd- of buikpijn, maar medisch gezien kun je niets vinden."

"Dan vraag ik door en heel vaak komen er dan andere problemen naar boven, zoals een gespannen thuis- of schoolsituatie. Daar voelt het kind zich niet prettig bij en dat uit zich in lichamelijke klachten."

Behandelt een kinderarts alleen of werkt hij ook samen met andere artsen?

Van Tinteren: "Wanneer dat nodig is, werken we uiteraard samen met andere artsen. Als kinderarts heb je veel te maken met de KNO-arts, chirurg, dermatoloog, oogarts en orthopeed. Maar het meest van allen werken we samen met de gynaecoloog."

Tot welke leeftijd blijven kinderen onder behandeling van een kinderarts?

Van Tinteren: "Wanneer een kind al op jonge leeftijd bij ons komt en onder behandeling blijft, dan kan dat tot een jaar of 16, 17 zijn. Daarna gaan ze door naar de andere specialist. Kinderen met diabetes bijvoorbeeld gaan nog later over naar de internist."

"Meisjes met gynaecologische aandoeningen gaan naar de gynaecoloog en een kind met hooikoorts komt onder behandeling van de KNO-arts. Dat is een heel natuurlijk proces. Kinderen zijn er op een bepaald moment aan toe en geven dat ook aan. En wij zien ze soms weer terug, maar dan met hun eigen kinderen. Ik heb nu moeders in mijn praktijk die ik geboren zag worden."

Zijn er dingen die je nooit vergeet?

Van Tinteren: "In de loop van de tijd heb ik natuurlijk een heleboel dingen gezien, maar je kunt niet alles mee blijven dragen. Wanneer een kind overlijdt, is dat altijd heel indringend en daar kun je best een tijdje van onder de indruk zijn."

"Maar ook de leuke dingen die je meemaakt, kunnen je soms lang bij blijven. Wat ik me nog steeds herinner, is mijn allereerste patiënt. Niet omdat er iets speciaals mee was, maar gewoon het feit dat je je eigen, eerste patiënt hebt. Ik vind kinderen nog steeds gewoon leuk."

Welke opvallende veranderingen heb je de afgelopen jaren in je praktijk gezien?

Van Tinteren: "Ik ben bijna dertig jaar kinderarts en natuurlijk zijn er in de loop van de tijd een aantal dingen veranderd. Wat niet verandert, is dat kinderen altijd kinderen blijven. Maar wel veranderd zijn de klachten waarmee ze naar het spreekuur komen."

"In de afgelopen jaren bijvoorbeeld zien we een afname van het aantal kinderen dat met infectieziekten wordt opgenomen. Daartegenover staat dat het aantal met astma en allergie toe nam. Net als het aantal kinderen met  psychosomatische klachten, overgewicht, ADHD en dergelijke."

"In de praktijk zien we ook veel eerder de kinderen terug die te vroeg geboren zijn. In tegenstelling tot vroeger, toen we ze pas zagen als er al van alles mis was, worden die kinderen veel meer en intensiever begeleid. Dat heeft als voordeel dat je er sneller op kunt inspelen wanneer je signaleert dat ze op welke manier dan ook achter gaan lopen."

Kun je bij de premature kinderen aandoeningen voorkomen?

Van Tinteren: "Voorkomen niet altijd, maar in sommige gevallen wel voorkomen dat het erger wordt. De technieken om veel te vroeggeborenen in leven te houden, zijn ontzettend ontwikkeld. Je praat al over kinderen van 25/26 weken!"

"Dat heeft echter ook als gevolg dat je die kinderen heel goed in de gaten moet houden. De cijfers laten zien dat ongeveer de helft van die te vroeg geborenen er wel iets aan overhoudt. Dat kan een hele milde aandoening zijn, maar het kan ook zwaar uitpakken. Dat kun je in die eerste periode niet altijd herkennen. Vandaar dat het zo belangrijk is die kinderen te blijven volgen."

Zijn de ouders mondiger geworden?

Van Tinteren: "Ja, ouders zijn over het algemeen iets mondiger geworden. Op internet vind je van alles over bijna alle aandoeningen die je maar kunt bedenken. Echte informatie waar je als ouder iets aan hebt, is moeilijker te vinden."

"Het kan gemakkelijk zijn wanneer ouders zich goed hebben ingelezen over de aandoening van hun kind. Maar als de diagnose nog niet is gesteld, is al die informatie soms niet zo handig. Ouders lezen over allerlei symptomen en verschijnselen die ze bij hun kind herkennen en denken dan dat het kind vast ook die ziekte heeft. Dat kan wel eens heel veel onnodige stress geven, omdat diezelfde symptomen ook op iets heel anders kunnen wijzen. Daarvoor zijn wij er. Dat is ons werk."

Waarover kunnen ouders zich onnodig bezorgd maken?

Van Tinteren: "Mensen zien of lezen iets over X-beentjes, en maken zich zorgen omdat hun kind die ook heeft. Wij kunnen ze geruststellen: X-beentjes zijn bij kinderen op een bepaalde leeftijd heel normaal."

"Of er is angst dat de fontanel op het hoofdje van het kind te laat of te vroeg sluit. Soms hebben kinderen overmatige beharing en zijn ouders bang dat er iets aan de hand is. Wij weten dat het meestal heel normaal is. Sommige kinderen, zeker kinderen van Mediterrane ouders, hebben dat nou eenmaal."

Zijn alle aandoeningen gemakkelijk te herkennen?

Van Tinteren: "Zeker bij de psychosociale klachten is het niet altijd makkelijk om erachter te komen wat een kind precies heeft. Het komt bij je met klachten als hoofd- of buikpijn, maar medisch gezien kun je niets vinden."

"Dan vraag ik door en heel vaak komen er dan andere problemen naar boven, zoals een gespannen thuis- of schoolsituatie. Daar voelt het kind zich niet prettig bij en dat uit zich in lichamelijke klachten."

Behandelt een kinderarts alleen of werkt hij ook samen met andere artsen?

Van Tinteren: "Wanneer dat nodig is, werken we uiteraard samen met andere artsen. Als kinderarts heb je veel te maken met de KNO-arts, chirurg, dermatoloog, oogarts en orthopeed. Maar het meest van allen werken we samen met de gynaecoloog."

Tot welke leeftijd blijven kinderen onder behandeling van een kinderarts?

Van Tinteren: "Wanneer een kind al op jonge leeftijd bij ons komt en onder behandeling blijft, dan kan dat tot een jaar of 16, 17 zijn. Daarna gaan ze door naar de andere specialist. Kinderen met diabetes bijvoorbeeld gaan nog later over naar de internist."

"Meisjes met gynaecologische aandoeningen gaan naar de gynaecoloog en een kind met hooikoorts komt onder behandeling van de KNO-arts. Dat is een heel natuurlijk proces. Kinderen zijn er op een bepaald moment aan toe en geven dat ook aan. En wij zien ze soms weer terug, maar dan met hun eigen kinderen. Ik heb nu moeders in mijn praktijk die ik geboren zag worden."

Zijn er dingen die je nooit vergeet?

Van Tinteren: "In de loop van de tijd heb ik natuurlijk een heleboel dingen gezien, maar je kunt niet alles mee blijven dragen. Wanneer een kind overlijdt, is dat altijd heel indringend en daar kun je best een tijdje van onder de indruk zijn."

"Maar ook de leuke dingen die je meemaakt, kunnen je soms lang bij blijven. Wat ik me nog steeds herinner, is mijn allereerste patiënt. Niet omdat er iets speciaals mee was, maar gewoon het feit dat je je eigen, eerste patiënt hebt. Ik vind kinderen nog steeds gewoon leuk."